Zzp’ers die via een intermediair voor verschillende bedrijven werken, kunnen onder de voorgestelde Zelfstandigenwet toch maar één opdrachtgever hebben. Dat blijkt uit de toelichting op het wetsvoorstel, dat sinds 1 oktober ter consultatie ligt. Het onderscheid kan grote gevolgen hebben voor zelfstandigen die aan de nieuwe eis van minimaal drie opdrachtgevers willen voldoen.
De Zelfstandigenwet moet zzp’ers en opdrachtgevers meer zekerheid geven over zelfstandig werken. Daarvoor introduceert het kabinet twee toetsen. Wie aan beide voldoet, krijgt een wettelijke ‘veilige haven’: vooraf duidelijkheid dat de samenwerking geen arbeidsovereenkomst vormt.
Een van de voorwaarden is dat een zelfstandige in het lopende en het voorafgaande kalenderjaar samen minimaal drie verschillende opdrachtgevers of klanten heeft gehad.
Maar bij opdrachten via een intermediair is niet altijd vanzelfsprekend wie als opdrachtgever telt.
Drie eindklanten, maar één opdrachtgever
In de toelichting op het wetsvoorstel onderscheidt het kabinet twee situaties.
In de eerste situatie voert een zzp’er opdrachten uit voor een intermediair, die hem vervolgens bij verschillende klanten inzet. Volgens de toelichting geldt de intermediair dan als één opdrachtgever, ongeacht hoeveel verschillende eindklanten de zelfstandige bedient.
Een ICT-specialist die via één detacheerder achtereenvolgens voor drie bedrijven werkt, kan voor de voorgestelde toets dus alsnog maar één opdrachtgever hebben.
In de tweede situatie brengt een intermediair alleen de zelfstandige en een opdrachtgever bij elkaar. De zelfstandige voert de opdracht vervolgens rechtstreeks voor die opdrachtgever uit. In dat geval kan de eindklant als opdrachtgever tellen.
Het verschil zit dus niet alleen in het aantal bedrijven waarvoor iemand werkt, maar ook in de manier waarop de opdrachten en contractuele relaties zijn ingericht.
Gevolgen voor zelfstandigen met langdurige opdrachten
Vooral zelfstandigen die via brokers, detacheerders of bemiddelingsbureaus werken, kunnen met dit onderscheid te maken krijgen.
Een zzp’er kan in de praktijk voor meerdere organisaties werken, zonder daarmee automatisch aan de voorgestelde eis van drie opdrachtgevers te voldoen. Dat kan gevolgen hebben voor de toegang tot de wettelijke veilige haven.
Wie niet aan die eis voldoet, wordt overigens niet automatisch als werknemer aangemerkt. De arbeidsrelatie blijft dan beoordeeld worden volgens de bestaande regels, waarbij onder meer zelfstandigheid, gezag en ondernemersrisico een rol spelen.
De Zelfstandigenwet moet juist onzekerheid over de inzet van zzp’ers verminderen. De voorgestelde telling van opdrachtgevers kan voor zelfstandigen die via intermediairs werken echter een nieuw aandachtspunt worden.
Regels zijn nog niet definitief
De precieze gevolgen hangen af van de uiteindelijke wettekst en de manier waarop de samenwerking tussen zelfstandige, intermediair en eindklant is ingericht.
De Zelfstandigenwet bevindt zich nog in de consultatiefase. Zelfstandigen, intermediairs en opdrachtgevers kunnen tot en met 29 oktober 2026 reageren op het voorstel.
Het kabinet streeft naar invoering in januari 2028.
Voor zzp’ers die regelmatig via dezelfde intermediair werken, is de voorgestelde opdrachtgeverstoets daarmee een belangrijk onderdeel om in de gaten te houden. Drie verschillende eindklanten betekenen volgens het voorstel niet automatisch drie opdrachtgevers.
Bronnen: