PRO-Kamerlid Mariëtte Patijn wil weten of de Zelfstandigenwet op steun kan rekenen van werkgevers- en werknemersorganisaties. In schriftelijke Kamervragen van 16 oktober vraagt ze minister Vijlbrief van Sociale Zaken en Werkgelegenheid of de nieuwe wet eerdere afspraken over de arbeidsmarkt doorkruist. Ook wil ze dat het kabinet de sociale partners om advies vraagt.
Volgens Patijn kan de Zelfstandigenwet het evenwicht verstoren in het arbeidsmarktpakket dat de Sociaal-Economische Raad (SER) in 2021 voorstelde. Dat pakket bevat afspraken over flexibel werk, sociale bescherming van zelfstandigen en de aanpak van schijnzelfstandigheid. Een deel van de maatregelen is nog niet ingevoerd.
Sociale partners eerder kritisch
De Stichting van de Arbeid, waarin werkgevers- en werknemersorganisaties samenwerken, uitte in juni 2025 al kritiek op een eerder voorstel voor de Zelfstandigenwet.
Volgens de stichting voorzag het SER-advies niet in een nieuwe wettelijke toets om te bepalen of iemand als zelfstandige of werknemer werkt. Het advies richtte zich op betere sociale bescherming, afbouw van de zelfstandigenaftrek en een rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage uurtarieven.
De stichting vond dat de voorgestelde Zelfstandigenwet verder ging dan de afspraken uit 2021. Zij pleitte ervoor de bestaande regels beter te handhaven, in plaats van het arbeidsrecht op dit punt te wijzigen.
Ook vragen over uitwerking van de wet
Patijn vraagt de minister niet alleen naar de steun van sociale partners, maar ook naar de verdere uitwerking van de Zelfstandigenwet.
Een aantal voorwaarden wordt pas later vastgelegd in lagere regelgeving. Dat geldt voor kenmerken waaraan zelfstandig ondernemers moeten voldoen en voor het minimumbedrag dat zij moeten besteden aan voorzieningen tegen ondernemersrisico’s.
Patijn wil weten wanneer deze regels klaar zijn en of werkgevers- en werknemersorganisaties ook hierover advies mogen geven.
Het kabinet ziet de Zelfstandigenwet als een manier om zelfstandigen en opdrachtgevers vooraf meer duidelijkheid te geven over hun arbeidsrelatie. De wet moet onder voorwaarden zekerheid bieden dat iemand buiten loondienst kan werken.
De eerdere Vbar is inmiddels opgesplitst. Het onderdeel over het rechtsvermoeden van werknemerschap bij lage tarieven gaat afzonderlijk verder. De Zelfstandigenwet moet in de plaats komen van het geschrapte deel dat de beoordeling van arbeidsrelaties moest verduidelijken.
De nieuwe Zelfstandigenwet ligt nog tot en met 29 oktober 2026 ter internetconsultatie. De minister moet de Kamervragen van Patijn nog beantwoorden.
Bronnen: