Minder zzp-opdrachten in je agenda, langere beslistrajecten of een vaste opdrachtgever die wegvalt? Dan ben je niet de enige. De markt voor zzp-opdrachten is in 2026 merkbaar veranderd. De Wet DBA speelt mee, maar verklaart niet alles. Ook een afkoelende arbeidsmarkt, scherper inkoopbeleid en een weinig onderscheidende positionering kunnen ervoor zorgen dat je minder zzp-opdrachten krijgt. Hieronder lees je hoe je de oorzaak herkent en welke acties je zelf kunt nemen.
Belangrijk: er bestaat geen officiële statistiek die alle losse zzp-opdrachten telt. Cijfers over vacatures, banen en zelfstandigen geven wel richting, maar bewijzen niet waarom jouw opdrachten afnemen.
Wat zeggen de cijfers over de markt in 2026?
Volgens het CBS daalde het aantal openstaande vacatures in het eerste kwartaal van 2026 met 6.000 naar 378.000. De spanning op de arbeidsmarkt nam verder af naar 91 vacatures per 100 werklozen. Tegelijk daalde het aantal zelfstandigenbanen met 4.000 en waren er 15.000 minder mensen met een hoofdbaan als zelfstandige dan een kwartaal eerder.
Opvallend is vooral de ontwikkeling onder zzp’ers: hun aantal daalde vijf kwartalen achter elkaar en lag in het eerste kwartaal van 2026 116.000 lager dan in het vierde kwartaal van 2024. Dat zegt niet dat er voor iedere zelfstandige minder werk is. Het bevestigt wel dat de markt minder vanzelfsprekend groeit dan enkele jaren geleden. Bovendien verschillen vraag en tarief sterk per beroep, regio en sector.
Waarom zijn er minder zzp-opdrachten in 2026?
1. Opdrachtgevers zijn voorzichtiger met externe inhuur
Een externe professional is flexibel, maar staat bij een kostenronde vaak als eerste ter discussie. Projecten worden kleiner gemaakt, goedkeuring duurt langer en inkoop wil meer bewijs van het verwachte resultaat. Daardoor kan er nog steeds veel werk liggen, terwijl er minder volledige opdrachten worden uitgezet. Een voorstel dat vooral uren en beschikbaarheid noemt, is dan kwetsbaarder dan een concreet aanbod met resultaat, planning en duidelijke afbakening.
2. Onzekerheid over de Wet DBA remt de inhuur
Sinds 1 januari 2025 geldt het handhavingsmoratorium niet meer. Opdrachtgevers kunnen bij schijnzelfstandigheid correcties en naheffingen voor de loonheffingen krijgen. In 2026 kunnen bovendien vergrijpboetes worden opgelegd; volgens de Belastingdienst worden in 2026 nog geen verzuimboetes opgelegd. Sommige organisaties reageren daarom met een algemene zzp-stop, ook als een specifieke opdracht mogelijk wel zelfstandig kan worden uitgevoerd.
De oplossing is niet alleen een andere zin in het contract. De afspraken én de dagelijkse praktijk moeten laten zien dat je zelfstandig werkt. Denk aan vrijheid in de uitvoering, eigen verantwoordelijkheid, ondernemersrisico en een duidelijk resultaat. Lees ook onze uitleg over de Wet DBA voor zzp’ers en het beoordelingskader van de 5 O’s van de Belastingdienst.
3. De vraag verschuift binnen je sector
Een landelijke trend vertelt niet wat er in jouw niche gebeurt. In het eerste kwartaal van 2026 daalden de openstaande vacatures volgens het CBS bijvoorbeeld in het openbaar bestuur en de zakelijke dienstverlening, terwijl de horeca juist een lichte stijging liet zien. Voor zzp-opdrachten kan de beweging anders zijn, maar sectorcijfers helpen wel om je situatie te duiden. Kijk daarom niet alleen naar het totaal aantal reacties op vacatures, maar ook naar budgetten, regelgeving en investeringen bij jouw type klant.
4. Opdrachten worden anders verpakt
Werk verdwijnt niet altijd; soms verandert de contractvorm. Een organisatie kan kiezen voor tijdelijke loondienst, detachering, een project via een bureau of een kleiner resultaatgericht pakket. Zoek daarom niet uitsluitend op “zzp-opdracht”. Bekijk ook projectaanbestedingen, tijdelijke functies en samenwerkingen met andere zelfstandigen. Beoordeel per mogelijkheid of de juridische vorm en financiële voorwaarden bij je passen.
5. Je aanbod lijkt te veel op dat van anderen
“Ervaren marketeer”, “allround projectmanager” of “breed inzetbare adviseur” zegt weinig over het probleem dat je oplost. In een ruimere markt was beschikbaarheid soms genoeg. Bij meer keuze wil een opdrachtgever snel zien waarom jij relevant bent. Een scherpe propositie noemt voor wie je werkt, welk probleem je oplost, welk resultaat je levert en waarom jouw aanpak geloofwaardig is. Bewijs dit met een compacte case, cijfers, referenties of een bruikbaar voorbeeld.
6. Je leunt te zwaar op één kanaal of opdrachtgever
Wie bijna alle omzet via één bemiddelaar, platform of opdrachtgever krijgt, merkt een beleidswijziging onmiddellijk. Dat is commercieel riskant en kan ook vragen oproepen over je zelfstandigheid. Eén opdrachtgever is niet automatisch verboden, maar de totale arbeidsrelatie telt. Lees daarom ook: zzp’er met één opdrachtgever: wat zijn de risico’s?
Zo ontdek je waarom jij minder zzp-opdrachten krijgt
| Signaal | Waarschijnlijke vraag | Eerste actie |
|---|---|---|
| Je krijgt weinig reacties | Is je aanbod specifiek genoeg? | Herschrijf profiel en voorstel rond één klantprobleem. |
| Gesprekken lopen vast bij inkoop | Is er DBA- of budgetonzekerheid? | Vraag naar het concrete bezwaar en pas de opdracht aan waar dat inhoudelijk klopt. |
| Je komt wel op gesprek, maar wint niet | Is je bewijs overtuigend? | Voeg relevante cases, resultaten en referenties toe. |
| Je tarief is steeds het probleem | Is de waarde duidelijk? | Maak resultaat, scope en risicoverdeling zichtbaar voordat je over prijs praat. |
| Eén bron levert niets meer op | Is je acquisitie te afhankelijk? | Bouw twee aanvullende kanalen op. |
Minder zzp-opdrachten: acht concrete acties
- Analyseer de laatste tien kansen. Noteer hoe je binnenkwam, waar het proces stopte en welke reden de klant gaf.
- Kies één hoofdpropositie. Formuleer doelgroep, probleem, resultaat en aanpak in drie heldere zinnen.
- Maak je bewijs concreet. Beschrijf twee cases met beginsituatie, jouw bijdrage en meetbaar resultaat.
- Verkoop een afgebakend resultaat. Benoem scope, mijlpalen, oplevering en verantwoordelijkheden.
- Controleer de samenwerking op DBA-risico’s. Kijk samen naar gezag, inbedding, ondernemerschap en de werkelijke uitvoering.
- Activeer je bestaande netwerk. Vraag gericht naar problemen en projecten, niet alleen of iemand “nog een opdracht” weet.
- Voeg een tweede acquisitiekanaal toe. Combineer bijvoorbeeld referrals met directe benadering, partnerships of een nicheplatform.
- Bewaak je financiële ruimte. Werk je liquiditeitsprognose bij en bepaal vooraf je ondergrens voor tarief en voorwaarden.
Moet je je tarief verlagen?
Niet automatisch. Een lager tarief kan helpen als je aantoonbaar boven de markt zit of als je bewust een kort, strategisch project aanneemt. Structureel zakken zonder je aanbod te verbeteren maakt je positie meestal zwakker. Onderzoek eerst of de klant twijfelt aan prijs, resultaat, risico of juridische vorm. Je kunt ook de scope verkleinen, faseren of een betaalde intake aanbieden. Zo verlaag je de instap zonder je volledige waarde weg te geven.
Wanneer kies je voor een andere werkvorm?
Soms past het werk inhoudelijk niet bij zelfstandig ondernemerschap, bijvoorbeeld als de opdrachtgever dagelijks bepaalt hoe je werkt en je structureel meedraait als een gewone werknemer. Dan is een tijdelijk arbeidscontract of detachering eerlijker en juridisch beter passend. Dat hoeft geen definitief afscheid van ondernemerschap te zijn. Je kunt per opdracht een passende vorm kiezen, zolang je de financiële, fiscale en arbeidsrechtelijke gevolgen goed vergelijkt.
Wil je structureel werken aan een betere opdrachtenportefeuille? Lees de complete gids over zzp-opdrachten.
Veelgestelde vragen
Krijgen alle zzp’ers minder zzp-opdrachten in 2026?
Nee. De ontwikkeling verschilt sterk per sector, beroep, regio en specialisme. Landelijke cijfers laten een minder krappe arbeidsmarkt en een daling van het aantal zzp’ers zien, maar zeggen niet hoeveel opdrachten in jouw niche beschikbaar zijn.
Komt de daling alleen door de Wet DBA?
Nee. DBA-onzekerheid kan inhuur remmen, maar budgetten, conjunctuur, sectorontwikkelingen, concurrentie en je eigen positionering spelen eveneens een rol.
Mag een opdrachtgever in 2026 nog zzp’ers inhuren?
Ja. Zzp-inhuur is niet verboden. Opdrachtgever en opdrachtnemer moeten samen beoordelen of de afspraken en de uitvoering werkelijk passen bij zelfstandig werken en niet bij een arbeidsovereenkomst.
Helpt een modelovereenkomst tegen schijnzelfstandigheid?
Een passende bestaande modelovereenkomst kan worden gebruikt, maar biedt alleen houvast als partijen ook daadwerkelijk werken zoals daarin staat. De feitelijke uitvoering blijft doorslaggevend.
Wat is de beste eerste stap bij minder opdrachten?
Analyseer je laatste kansen en zoek het terugkerende knelpunt. Pas daarna gericht je propositie, bewijs, acquisitiekanaal, voorwaarden of opdrachtvorm aan.
Conclusie
Minder zzp-opdrachten in 2026 hebben zelden één oorzaak. De markt is minder krap, opdrachtgevers kijken kritischer naar externe inhuur en de Wet DBA vergroot de voorzichtigheid. Je grootste winst zit in diagnose: ontdek waar jouw proces stokt en verbeter precies dat onderdeel. Een scherpe propositie, aantoonbaar resultaat, meerdere acquisitiekanalen en een zelfstandig ingerichte opdracht maken je weerbaarder.