De verplichte AOV voor zzp’ers is in 2026 nog geen ingevoerde verzekering. De Wet basisverzekering arbeidsongeschiktheid zelfstandigen, meestal Wet BAZ genoemd, ligt bij de Tweede Kamer. Het voorstel regelt een publieke basisverzekering via UWV voor ondernemers met winst uit onderneming. De beoogde bruto premie is 5,4% van de winst, tot naar huidige berekeningen maximaal € 171 per maand. Een uitkering begint pas na 104 weken ziekte.
Dat betekent dat je nu nog geen BAZ-premie betaalt en dat er nog geen definitieve ingangsdatum is. Het betekent ook niet dat je arbeidsongeschiktheid voorlopig kunt negeren. De voorgestelde dekking is een basisvangnet voor langdurige uitval, geen volledige vervanging van je inkomen en geen oplossing voor de eerste twee ziektejaren.
Wat is de Wet BAZ?
De Wet BAZ is een wetsvoorstel voor een verplichte basisverzekering tegen arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen. Het kabinet wil daarmee voorkomen dat ondernemers bij langdurige ziekte volledig zonder inkomen raken. De regeling wordt publiek uitgevoerd door UWV, terwijl de Belastingdienst de premie moet heffen.
Het voorstel is op 26 maart 2026 bij de Tweede Kamer ingediend als dossier 36 912. De Kamercommissie bracht op 29 mei 2026 verslag uit met vragen over onder meer betaalbaarheid, doelgroep, wachttijd, uitvoering en de mogelijkheid om een private verzekering te gebruiken. De parlementaire behandeling is op de controledatum van dit artikel, 13 augustus 2026, dus nog niet afgerond.
Belangrijk: premie, voorwaarden, uitzonderingen en planning zijn nog voorstelteksten. Tweede en Eerste Kamer kunnen het wetsvoorstel wijzigen. Daarna is bovendien voorbereidingstijd nodig voordat UWV en Belastingdienst de regeling kunnen uitvoeren.
Voor wie wordt de verplichte AOV voor zzp’ers bedoeld?
De voorgestelde verzekeringsplicht sluit aan bij het fiscale begrip ondernemer. In hoofdzaak gaat het om mensen die voor de inkomstenbelasting winst uit onderneming genieten. Een eenmanszaak met fiscale ondernemingswinst valt daardoor in beginsel binnen de doelgroep, ook als de ondernemer zichzelf niet dagelijks zzp’er noemt.
Niet iedere zelfstandige valt volgens het huidige voorstel onder dezelfde regeling. Directeur-grootaandeelhouders, resultaatgenieters met inkomsten uit overig werk en partners die meewerken in de onderneming van hun levenspartner zijn uitgezonderd. Voor mensen die daarnaast voldoende als werknemer voor de WIA zijn verzekerd, bevat het voorstel een verrekening of beperking. De precieze uitkomst hangt af van het verzekerde werknemersloon en de winst uit onderneming.
Een KVK-inschrijving alleen is dus niet beslissend. De Belastingdienst bepaalt bij de aangifte inkomstenbelasting of sprake is van winst uit onderneming. Lees je nog uit hoe jouw ondernemerschap fiscaal wordt beoordeeld, dan helpt de uitleg over wanneer je echt als zzp’er geldt om de begrippen uit elkaar te houden.
Hoe hoog wordt de BAZ-premie?
Het kabinet rekent in het ingediende voorstel met een bruto premie van 5,4% van de winst uit onderneming. De premiegrondslag wordt gemaximeerd. Met de gebruikte voorbeeldbedragen komt de maximale bruto premie uit op ongeveer € 171 per maand. Zowel het percentage als het maximumbedrag kan vóór invoering nog veranderen en het maximumbedrag zal uiteindelijk meebewegen met het minimumloon.
| Vereenvoudigd voorbeeld | Berekening | Bruto premie |
|---|---|---|
| Winst € 25.000 | 5,4% × € 25.000 ÷ 12 | Ongeveer € 113 per maand |
| Winst € 38.000 | 5,4% × € 38.000 ÷ 12 | Ongeveer € 171 per maand |
| Winst € 45.000 | Premiegrondslag gemaximeerd | Ongeveer € 171 per maand |
Dit zijn voorbeelden uit de memorie van toelichting, geen definitieve premienota’s voor 2026. Bij een negatieve winst is in het voorstel geen negatieve premie mogelijk en komt de premie in het voorbeeld uit op nihil. Voor hybride ondernemers kan verzekerd loon de maximale premiegrondslag verlagen.
De overheid noemt het bedrag bewust een bruto premie. In het wetsvoorstel wordt de premie fiscaal behandeld als een uitgave voor een inkomensvoorziening, vergelijkbaar met een private AOV-premie. Het uiteindelijke nettobeslag hangt daardoor af van je belastbare inkomen en persoonlijke fiscale situatie. Neem voor je begroting voorlopig het brutobedrag; dat voorkomt dat je een mogelijk belastingvoordeel te optimistisch vooruitloopt.
Welke uitkering stelt de Wet BAZ voor?
De voorgestelde uitkering bedraagt 70% van de verzekerde winstgrondslag, met een maximum van 100% van het wettelijk minimumloon. Wie vóór uitval minder winst had, krijgt dus niet automatisch het volledige minimumloon. De uitkering volgt de lagere winstgrondslag en kan daardoor duidelijk lager uitvallen.
De arbeidsongeschiktheidsbeoordeling wijkt af van veel private polissen. Centraal staat volgens het voorstel of je door ziekte of gebrek nog in staat bent om met arbeid het minimumloon te verdienen. Het gaat dus niet uitsluitend om de vraag of je je eigen beroep nog kunt uitoefenen. Een fotograaf die niet meer kan fotograferen maar volgens de beoordeling ander werk kan doen waarmee het minimumloon haalbaar is, kan anders uitkomen dan bij een polis die het eigen beroep verzekert.
De wachttijd is twee jaar
De grootste praktische beperking is de wachttijd van 104 weken. In de eerste twee ziektejaren keert de publieke BAZ volgens het voorstel niets uit. Je moet die periode zelf overbruggen met spaargeld, inkomen van een partner, een schenkkring, een broodfonds, een private verzekering met kortere wachttijd of een combinatie daarvan.
Een buffer van drie of zes maanden is dus niet genoeg om het volledige BAZ-gat te dichten. Bereken je minimale privé-uitgaven, vaste zakelijke lasten en bestaande huishoudinkomsten over 24 maanden. Trek daar alleen bedragen vanaf waarop je werkelijk kunt rekenen. Een belastingreserve is geen noodbuffer en verwachte omzet tijdens ziekte is onzeker.
- Bereken je noodzakelijke privé- en zakelijke uitgaven per maand.
- Bepaal welk deel partnerinkomen of ander verzekerd inkomen kan dragen.
- Controleer de maximale duur en voorwaarden van een broodfonds of schenkkring.
- Bereken het resterende tekort gedurende 104 weken.
- Vergelijk dat tekort met een private AOV, langere eigenrisicoperiode en eigen buffer.
Kun je kiezen voor een private AOV?
Het voorstel bevat een opt-out: een private arbeidsongeschiktheidsverzekering kan onder voorwaarden in de plaats komen van de publieke verzekering. Die polis moet een dekking bieden die op hoofdlijnen minimaal gelijkwaardig is en aan wettelijke eisen voldoen. Alleen een losse ongevallenverzekering, broodfondsdeelname of willekeurige oude AOV is daarom niet automatisch voldoende.
Voor bestaande private verzekeringen bevat het voorstel overgangsrecht. Dat is belangrijk voor ondernemers die al een polis hebben met een andere wachttijd, eindleeftijd of uitkeringsdefinitie. Zeg een bestaande verzekering niet op omdat er een publieke regeling aankomt. De BAZ is nog niet van kracht, de startdatum is onbekend en een nieuwe private verzekering kan na gezondheidsproblemen duurder worden of uitsluitingen bevatten.
Vergelijk daarnaast dekking in plaats van alleen premie. De publieke basisverzekering dekt maximaal tot minimumloonniveau en gebruikt een arbeidsongeschiktheidscriterium dat niet hetzelfde is als “eigen beroep”. Wie een hoger inkomen, kortere wachttijd of beroepsdekking nodig heeft, kan aanvullende private dekking nodig houden. De bredere gids over verzekeringen voor startende zzp’ers helpt je om AOV, buffer en tijdelijke voorzieningen samen te beoordelen.
Wat betekent de Wet BAZ nu al voor je tarief?
Je hoeft in 2026 nog geen BAZ-premie af te dragen, maar het wetsvoorstel maakt wel zichtbaar welke kosten vaak in een te laag uurtarief ontbreken. Arbeidsongeschiktheid bestaat uit twee afzonderlijke financiële vragen: hoe betaal je de eerste 104 weken en hoeveel inkomen heb je daarna nodig?
Neem daarom nu al een realistische voorziening voor arbeidsongeschiktheid op in je tariefberekening. Dat kan voorlopig een private premie, maandelijkse bufferopbouw of combinatie zijn. De genoemde maximale BAZ-premie van € 171 bruto per maand is geen universeel reserveringsadvies: bij een lage winst kan de premie lager zijn, terwijl jouw noodzakelijke private dekking juist hoger kan uitvallen. Gebruik de uitleg over je uurtarief berekenen als zzp’er om verzekeringen, niet-declarabele tijd en reserves in één berekening te zetten.
Wat kun je in 2026 het beste doen?
Wachten op de definitieve wet is alleen verantwoord als je huidige risico al voldoende is afgedekt. Heb je bij uitval geen inkomen en nauwelijks buffer, dan bestaat dat probleem vandaag al. De toekomstige BAZ herstelt dat niet met terugwerkende kracht en begint volgens het voorstel pas na twee jaar ziekte.
- Controleer of je voor de inkomstenbelasting winst uit onderneming geniet.
- Inventariseer bestaande AOV-, WIA-, broodfonds- en buffervoorzieningen.
- Bereken het financiële gat in de eerste 104 weken.
- Bepaal of minimumloonniveau na twee jaar voor jouw huishouden voldoende is.
- Bewaar polisbladen en wijzig een bestaande AOV niet zonder vergelijking van overgangsregels.
- Volg de parlementaire behandeling, maar baseer je huidige bescherming niet op een verwachte ingangsdatum.
Officiële stand van zaken
De actuele hoofdlijnen staan op de pagina van de Rijksoverheid over de verplichte basisverzekering. De juridische uitwerking, premievoorbeelden en uitzonderingen staan in de memorie van toelichting bij wetsvoorstel 36 912. Voor de processtatus is het officiële dossier van de Tweede Kamer leidend.
Samengevat
De verplichte AOV voor zzp’ers is in augustus 2026 nog een wetsvoorstel. De Wet BAZ richt zich vooral op IB-ondernemers met winst uit onderneming. Het voorstel rekent met 5,4% bruto premie tot ongeveer € 171 per maand, een uitkering van 70% van de winstgrondslag tot maximaal minimumloonniveau en een wachttijd van 104 weken. Bestaande private dekking kan onder voorwaarden een alternatief zijn. Regel intussen vooral hoe je de eerste twee ziektejaren en een eventueel inkomensgat daarna opvangt.
Veelgestelde vragen over de verplichte AOV en Wet BAZ
Is de verplichte AOV voor zzp’ers al ingegaan?
Nee. De Wet BAZ is in augustus 2026 nog een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. Er is nog geen definitieve ingangsdatum en je betaalt nu nog geen BAZ-premie.
Hoeveel gaat de verplichte AOV kosten?
Het voorstel rekent met 5,4% van de winst en volgens de huidige berekeningen maximaal ongeveer € 171 bruto per maand. Percentage en maximumbedrag kunnen tijdens de behandeling nog veranderen.
Wanneer keert de Wet BAZ uit?
Volgens het voorstel ontstaat pas na een wachttijd van 104 weken recht op een uitkering, als je aan de voorwaarden voor arbeidsongeschiktheid voldoet. De eerste twee ziektejaren moet je dus zelf overbruggen.
Vervangt de Wet BAZ mijn private AOV?
Niet automatisch. Een private verzekering kan onder voorwaarden voor een opt-out of overgangsrecht in aanmerking komen. Zeg een bestaande polis niet op voordat wet, ingangsdatum en kwalificatie van je polis definitief duidelijk zijn.
Geldt de Wet BAZ ook voor een dga?
Directeur-grootaandeelhouders vallen volgens het huidige wetsvoorstel niet onder de publieke BAZ-verzekering. De uiteindelijke wet kan nog wijzigen.