Ontvang je WW en verdien je daarnaast geld als zzp’er? Dan wordt je uitkering niet automatisch euro voor euro verminderd met je omzet of winst. Wat er met je WW gebeurt, hangt vooral af van de route waarlangs je onderneemt. Tijdens de UWV-startperiode geldt een vaste verlaging van 29%. Begin je zonder startperiode of ga je na de startperiode gedeeltelijk verder, dan berekent UWV doorgaans een fictief inkomen op basis van je ondernemersuren.
Daarbij tellen niet alleen betaalde klanturen mee. Ook tijd voor administratie, acquisitie en scholing kan meetellen. Bovendien kan een maand waarin je veel uren maakt langdurig doorwerken in de hoogte van je WW. Was je al zzp’er voordat je werkloos werd, dan gelden eerst zogenoemde vrijgestelde uren. Pas extra ondernemersuren kunnen gevolgen hebben.
In dit artikel lees je wat WW-uitkering en zzp-inkomsten in de praktijk voor elkaar betekenen, welke uren je moet doorgeven en wanneer je WW lager wordt of stopt. Wil je nog beslissen óf je vanuit de WW gaat ondernemen? Lees dan eerst over de UWV-onderzoeksperiode. De algemene stappen rond KVK, administratie en je eerste opdracht staan in de checklist voor starten als zzp’er.
Kort antwoord: wat gebeurt er met je WW als je zzp-inkomsten hebt?
- Tijdens de startperiode: je WW wordt zes maanden met 29% verlaagd, of korter als je WW eerder eindigt. Je zelfstandige inkomsten en uren worden niet daarnaast verrekend.
- Zonder of na de startperiode: UWV berekent een fictief inkomen uit je directe en indirecte ondernemersuren. Dat fictieve inkomen verlaagt je WW.
- Al ondernemer vóór je WW: het gemiddelde aantal ondernemersuren in de 26 weken vóór je werkloosheid kan worden vrijgesteld. Alleen uren boven die grens hebben invloed.
- Fictief inkomen boven 87,5% van je WW-maandloon: je WW kan stoppen.
Drie situaties naast elkaar
| Situatie | Gevolg voor de WW | Wat geef je door? |
|---|---|---|
| Ondernemen tijdens de startperiode | Vaste verlaging van 29%; zelfstandige omzet, winst en uren worden niet extra verrekend | Wel iedere maand de Inkomstenopgave; zelfstandige uren vul je tijdens deze periode niet in |
| Ondernemen zonder of na de startperiode | Verlaging via fictief inkomen op basis van directe en indirecte ondernemersuren | De start of wijziging én alle bestede uren |
| Al zzp’er vóór het ontstaan van WW | Gemiddelde uren uit de voorafgaande 26 weken kunnen vrijgestelde uren zijn; extra uren tellen mee | Direct melden als je meer uren in je bedrijf gaat werken |
De term “inkomsten verrekenen” kan daardoor verwarrend zijn. Bij loon uit een dienstverband kijkt UWV naar het verdiende loon. Voor zelfstandigen buiten de startperiode gebruikt UWV een berekend bedrag dat is gebaseerd op uren: het fictieve inkomen. Een hoge factuur in weinig uren en veel onbetaalde acquisitie-uren kunnen dus heel anders uitpakken dan je op basis van alleen je bankrekening zou verwachten.
1. Ondernemen tijdens de UWV-startperiode
De startperiode is een speciale route voor wie na het ingaan van de WW met toestemming van UWV een bedrijf start. Gedurende zes maanden ontvang je 29% minder WW. Heb je nog minder dan zes maanden WW-recht, dan eindigt de startperiode tegelijk met je WW.
Volgens de actuele regels van UWV voor de startperiode maakt het in deze fase niet uit hoeveel je als zelfstandige verdient of hoeveel uur je aan je bedrijf besteedt. De opbrengst van een opdracht verlaagt je WW dus niet nog een keer. Je mag klanten werven en opdrachten uitvoeren, maar niet voor de werkgever die je heeft ontslagen.
Je blijft wel maandelijks een Inkomstenopgave insturen. Heb je alleen als zelfstandige gewerkt, dan vul je tijdens de startperiode volgens UWV in dat je nul uren hebt gewerkt. Heb je daarnaast loon uit dienstverband, dan vul je dat loon wel in; dat kan wel met je WW worden verrekend. Ontvang je naast WW een toeslag van UWV, dan moet je je zelfstandige inkomsten bovendien direct doorgeven. Die kunnen de toeslag beïnvloeden.
Dit artikel behandelt de financiële gevolgen in hoofdlijnen. Voor toestemming, voorwaarden, sollicitatieplicht en het verbod op opdrachten voor je laatste werkgever lees je de volledige uitleg over de startersregeling en startperiode van UWV.
2. Zzp naast WW zonder startperiode
Je kunt ook zonder startperiode beginnen. Daarvoor heb je geen toestemming voor de regeling nodig, maar je moet de start van je bedrijf wel doorgeven. Je blijft solliciteren en je geeft via de Inkomstenopgave alle uren door die je aan je onderneming besteedt.
UWV zet die uren om in een fictief inkomen. De berekening van het fictieve inkomen bestaat in hoofdlijnen uit twee stappen:
- UWV rekent het dagloon uit je vroegere dienstverband om naar een bedrag per uur.
- Dat bedrag vermenigvuldigt UWV met het aantal ondernemersuren in de maand.
Het fictieve inkomen wordt van je WW-maandloon afgetrokken. Met het bedrag dat overblijft, berekent UWV je uitkering. Je werkelijke omzet, zakelijke kosten of fiscale winst zijn bij deze WW-berekening dus niet rechtstreeks leidend. Dat betekent ook dat een maand zonder betaling toch tot minder WW kan leiden als je wel veel tijd aan je bedrijf hebt besteed.
Welke zzp-uren tellen mee?
Alle directe en indirecte uren tellen mee. Directe uren zijn bijvoorbeeld de uren waarin je een opdracht uitvoert. Indirecte uren zijn onder meer:
- offertes maken en potentiële klanten benaderen;
- administratie en facturatie;
- reistijd en voorbereiding voor opdrachten;
- je website, portfolio of aanbod ontwikkelen;
- studie of vakinhoudelijke scholing voor je bedrijf.
Let op: je hoogste urenaantal kan blijven meetellen
Voor zelfstandigen gebruikt UWV het hoogste aantal ondernemersuren dat je in een maand hebt gewerkt ook voor de daaropvolgende maanden. Werk je later tijdelijk minder, dan stijgt je WW daardoor niet automatisch weer. Meld je uren dus volledig, maar plan ook bewust: één uitzonderlijk drukke maand kan langer effect hebben dan alleen die maand.
Wanneer wordt de WW lager of stopt deze?
Zodra UWV buiten de startperiode een fictief inkomen aan je ondernemersuren koppelt, kan je WW lager worden. Hoe groot het verschil is, hangt af van je dagloon, WW-maandloon en het aantal uren dat UWV meetelt. Je kunt daarom niet betrouwbaar uit alleen je omzet berekenen hoeveel WW je overhoudt.
Is het fictieve inkomen hoger dan 87,5% van je WW-maandloon, dan stopt de WW volgens UWV. Bij starten zonder behoud van WW kan dat gebeuren op de eerste dag van de maand waarin je als zelfstandige begon, of op de eerste dag van de maand erna. De precieze ingangsdatum staat in de beslissing van UWV. Blijf je Inkomstenopgave invullen en solliciteren totdat UWV bevestigt dat je uitkering is beëindigd.
Stop je later volledig als zelfstandige, dan kun je onder voorwaarden mogelijk je eerdere WW heropenen. De termijn hangt onder meer af van hoe lang je oorspronkelijk recht had op WW. Laat UWV dit voor je eigen dossier beoordelen; alleen minder uren gaan werken is niet hetzelfde als volledig stoppen.
3. Je was al zzp’er toen je werkloos werd
Een andere situatie ontstaat wanneer je naast je baan al een bedrijf had en daarna je baan in loondienst verliest. Je WW-recht kan dan betrekking hebben op het verloren dienstverband. UWV kijkt voor je bestaande onderneming naar het gemiddelde aantal uren dat je in de 26 weken vóór je eerste werkloosheidsdag als zelfstandige werkte. Dit zijn je vrijgestelde uren.
Stel dat je in die 26 weken gemiddeld 10 uur per week als zzp’er werkte. UWV rekent dat om naar een maandgemiddelde; in het UWV-voorbeeld over zzp en WW komt 10 uur per week uit op 43,5 vrijgestelde uren per maand. Blijf je binnen die vrijgestelde uren, dan trekt UWV ze niet van je WW af. Ga je tijdens de WW meer uren ondernemen, dan berekent UWV voor de extra uren een fictief inkomen.
De vrijstelling is dus geen algemeen tegoed voor een nieuwe onderneming, maar is gebaseerd op aantoonbaar bestaand ondernemerschap vóór je werkloosheid. Houd je urenadministratie uit de 26 voorafgaande weken beschikbaar en geef een uitbreiding van je bedrijf direct via Mijn UWV door.
Wat moet je aan UWV doorgeven?
- Je bedrijfsstart: gebruik in Mijn UWV het formulier ‘Wijziging doorgeven WW’ en vul bij ‘Ik ga weer werken’ de gegevens van je bedrijf in.
- Je maandelijkse Inkomstenopgave: stuur die na iedere maand in, ook als de startperiode voor je zelfstandige werk een invoer van nul uren voorschrijft.
- Alle ondernemersuren buiten de startperiode: registreer directe én indirecte uren en geef ze op zoals UWV vraagt.
- Meer uren in een bestaand bedrijf: meld een uitbreiding direct wanneer je bij aanvang van de WW al zzp’er was.
- Andere inkomsten: geef onder meer loon uit dienstverband door. Controleer bij twijfel de UWV-lijst met inkomsten die je bij WW doorgeeft.
- Inkomsten bij een UWV-toeslag: geef zelfstandige inkomsten ook tijdens de startperiode direct door als je naast WW een toeslag ontvangt.
Bewaar daarnaast je urenregistratie, agenda, offertes, facturen en administratie. Voor de WW-berekening en voor de Belastingdienst kunnen verschillende definities en regels gelden. Neem daarom niet aan dat uren die fiscaal wel of niet meetellen automatisch hetzelfde worden behandeld door UWV.
Veelgemaakte denkfouten
- “Ik heb nog niets gefactureerd, dus mijn WW blijft gelijk.” Buiten de startperiode kunnen gewerkte uren al tot fictief inkomen leiden.
- “Alleen declarabele uren tellen.” Ook administratie, acquisitie en studie kunnen meetellen.
- “Als ik volgende maand minder werk, krijg ik weer meer WW.” Bij zelfstandigen kan het hoogste maandelijkse urenaantal de basis voor volgende maanden blijven.
- “Tijdens de startperiode hoef ik niets meer in te sturen.” De Inkomstenopgave blijft nodig; alleen de manier waarop je zelfstandige werk invult wijkt af.
- “Mijn oude zzp-uren zijn altijd vrijgesteld.” UWV baseert de vrijgestelde uren op het gemiddelde uit de 26 weken vóór de werkloosheid; extra uren hebben wel gevolgen.
Veelgestelde vragen over WW en zzp-inkomsten
Mag je als zzp’er bijverdienen naast een WW-uitkering?
Ja. Tijdens de startperiode krijg je 29% minder WW en worden zelfstandige inkomsten niet extra verrekend. Zonder of na de startperiode kan UWV je WW verlagen via een fictief inkomen op basis van je ondernemersuren.
Kijkt UWV naar omzet, winst of gewerkte uren?
Buiten de startperiode berekent UWV voor zelfstandigen doorgaans een fictief inkomen op basis van directe en indirecte ondernemersuren. Je factuurbedrag of fiscale winst is dan niet rechtstreeks de basis voor de WW-verrekening.
Welke zzp-uren moet je doorgeven aan UWV?
Geef buiten de startperiode alle directe en indirecte uren door. Naast betaalde klanturen tellen bijvoorbeeld administratie, acquisitie en studie voor je bedrijf mee.
Wanneer stopt de WW door werk als zzp’er?
Is het door UWV berekende fictieve inkomen hoger dan 87,5% van je WW-maandloon, dan kan je WW stoppen. UWV legt de precieze ingangsdatum vast in een beslissing.
Wat zijn vrijgestelde uren voor een zzp’er met WW?
Was je al zelfstandige voordat je werkloos werd, dan kijkt UWV naar je gemiddelde ondernemersuren in de 26 weken voor je eerste werkloosheidsdag. Die uren kunnen worden vrijgesteld; extra uren kunnen je WW wel verlagen.
Moet je tijdens de startperiode een Inkomstenopgave invullen?
Ja. Werkte je die maand alleen als zelfstandige, dan vul je volgens UWV tijdens de startperiode nul gewerkte uren in. Loon uit dienstverband en inkomsten die van belang zijn voor een UWV-toeslag moet je wel doorgeven.
Samengevat
WW en zzp-inkomsten kunnen naast elkaar bestaan, maar de verrekening hangt af van je route. Tijdens de startperiode accepteer je een vaste korting van 29% en worden je zelfstandige inkomsten niet extra verrekend. Buiten die periode zijn vooral je directe en indirecte ondernemersuren bepalend: UWV zet ze om in een fictief inkomen dat je WW verlaagt en bij meer dan 87,5% van je WW-maandloon kan laten stoppen.
Was je vóór je werkloosheid al zelfstandige, dan beschermen vrijgestelde uren je bestaande omvang van ondernemerschap. Extra uren tellen wel mee. Geef daarom je start, wijzigingen, uren en andere relevante inkomsten op tijd door en wacht bij een stopbericht altijd op de formele beslissing van UWV.