Externe inhuur blijft mogelijk, maar opdrachtgevers moeten in 2026 beter kunnen onderbouwen dat een samenwerking daadwerkelijk zelfstandig is ingericht. Een overeenkomst met een zzp’er, een hoog uurtarief of de inzet van een intermediair biedt op zichzelf geen zekerheid.
De Belastingdienst handhaaft sinds 1 januari 2025 weer volgens de normale regels op schijnzelfstandigheid. Als een arbeidsrelatie feitelijk als dienstverband wordt aangemerkt, kan de dienst loonheffingen naheffen. Sinds 1 januari 2026 zijn bovendien vergrijpboetes mogelijk. In 2026 worden nog geen verzuimboetes opgelegd.
Beslissend is niet wat er in het contract staat, maar hoe het werk in de praktijk wordt uitgevoerd. De Belastingdienst en andere overheidsinstanties kijken onder meer naar de aard en duur van de opdracht, de aansturing, werktijden, de plek van het werk binnen de organisatie, persoonlijke arbeid, beloning, commercieel risico en ondernemerschap. Die factoren worden in samenhang beoordeeld.
Opdrachtgevers moeten daarom al vóór de start nagaan of het werk zich leent voor zelfstandige uitvoering. Ook tijdens de opdracht blijft die toets nodig. Een samenwerking die op papier zelfstandig is, kan in de praktijk steeds meer kenmerken van een dienstverband krijgen.
Een intermediair neemt dat risico niet automatisch weg. Ook bij tussenkomst wordt gekeken naar de feitelijke samenwerking. Daarnaast kan voor de opdrachtgever inlenersaansprakelijkheid spelen voor niet-betaalde loonheffingen of omzetbelasting door de tussenpartij.
De wettelijke context is in 2026 bovendien in beweging. Het kabinet schrapte in maart het verduidelijkingsdeel van de Vbar. Het bestaande toetsingskader op basis van wet en jurisprudentie blijft leidend; een aangekondigde Zelfstandigenwet moet op termijn voor meer duidelijkheid zorgen.
Op 29 juni 2026 is daarnaast een wet gepubliceerd die werkenden met een uurtarief onder 38 euro, met als peildatum 1 januari 2026, een sterkere bewijspositie geeft als zij menen werknemer te zijn. De wet is afhankelijk van een afzonderlijk koninklijk besluit en dus nog niet automatisch in werking getreden. Voor opdrachtgevers blijft de praktische kern hetzelfde: externe inhuur kan, zolang de zelfstandigheid niet alleen op papier staat, maar ook uit de dagelijkse samenwerking blijkt.
Bron(nen): Belastingdienst — Arbeidsrelaties en handhaving door de Belastingdienst, Rijksoverheid — Veelgestelde vragen over schijnzelfstandigheid, Rijksoverheid — Kabinet kiest voor meer rust en duidelijkheid voor zzp’ers en opdrachtgevers, Eerste Kamer — Wet invoering rechtsvermoeden van arbeidsovereenkomst op basis van uurtarief, Tweede Kamer der Staten-Generaal — Kamerstuk 31 311, nr. 305, Belastingdienst — Handhavingsplan arbeidsrelaties