De Nederlandse Wet platformwerk moet niet alleen helpen bepalen wanneer een platformwerker eigenlijk werknemer is. Ook mensen die juridisch zelfstandig blijven, krijgen onder de Europese richtlijn extra rechten rond algoritmisch beheer, persoonsgegevens en transparantie.

De internetconsultatie over het Nederlandse wetsvoorstel sloot op 24 augustus. Het voorstel implementeert de Europese richtlijn platformwerk en bevat onder meer een rechtsvermoeden van werknemerschap. Wie aan voldoende criteria voldoet, kan zich daarop beroepen; vervolgens moet het platform aantonen dat geen arbeidsovereenkomst bestaat.

Rechten gelden breder dan alleen werknemers

De richtlijn gaat verder dan alleen de kwalificatie van de arbeidsrelatie. Ook platformwerkers die daadwerkelijk zelfstandig blijven, vallen onder regels over geautomatiseerde monitoring en besluitvorming. Platforms moeten meer inzicht geven in hoe algoritmes worden gebruikt en belangrijke beslissingen mogen niet volledig aan geautomatiseerde systemen worden overgelaten.

Daarmee maakt de wet onderscheid tussen twee vragen: is iemand werknemer of zelfstandige, en welke bescherming geldt tijdens het werken via een platform? Voor echte zelfstandigen verandert dus niet automatisch hun juridische status, maar zij kunnen wel extra rechten krijgen tegenover het platform waarmee zij werken.

Nederlandse uitwerking nog niet definitief

Het Nederlandse voorstel betreft de implementatie van de Europese richtlijn. Op onderdelen moeten nog nationale keuzes worden gemaakt. De consultatie is inmiddels gesloten; het wetsvoorstel is nog geen geldende wet.

Voor zelfstandigen die via digitale arbeidsplatformen opdrachten krijgen, is vooral van belang dat de nieuwe regels niet alleen draaien om schijnzelfstandigheid. Ook transparantie over algoritmes, menselijk toezicht en bescherming van persoonsgegevens maken deel uit van het pakket.

Bron(nen): Internetconsultatie — Wet platformwerk, Rijksoverheid — Gelijker speelveld en betere positie platformwerker door nieuwe wet, EUR-Lex — Richtlijn platformwerk