Het ondernemersvertrouwen is aan het begin van het derde kwartaal van 2026 duidelijk verbeterd, maar personeelstekort blijft het grootste probleem voor bedrijven. Het vertrouwen steeg van -14,8 in het tweede kwartaal naar -5,3. Tegelijkertijd noemde bijna 33 procent van de ondernemers het tekort aan arbeidskrachten als belangrijkste belemmering, tegenover 30,1 procent een kwartaal eerder.

De verbetering van het ondernemersvertrouwen was volgens het CBS de grootste sinds juli 2021. Het saldo bleef wel negatief. Ondernemers zijn dus minder somber over de economische situatie, maar de arbeidsmarktkrapte is daarmee niet verdwenen. Het tekort aan arbeidskrachten is sinds het derde kwartaal van 2021 de meest genoemde belemmering in de Conjunctuurenquête Nederland.

Krapte is geen bewijs voor meer freelancewerk

Voor zelfstandigen kan personeelsschaarste betekenen dat bedrijven kijken naar externe of flexibele capaciteit. De enquête van het CBS meet echter niet rechtstreeks hoeveel vraag er is naar freelancers. Uit de cijfers volgt daarom niet dat het verbeterde ondernemersvertrouwen en de aanhoudende krapte automatisch leiden tot meer opdrachten voor zzp’ers.

De ontwikkeling van het aantal zelfstandigen geeft daar bovendien geen eenduidige aanwijzing voor. Het aantal zzp’ers kwam in 2025 uit op 1,2 miljoen en daalde daarmee voor het eerst in jaren ten opzichte van het voorgaande jaar. In het eerste kwartaal van 2026 nam het aantal zzp’ers opnieuw af vergeleken met een jaar eerder.

In dezelfde periode groeide het aantal werknemers met een flexibele arbeidsrelatie. De behoefte aan flexibiliteit op de arbeidsmarkt kan zich dus ook uiten in meer flexibele arbeid in loondienst. Personeelstekorten betekenen niet vanzelf dat bedrijven die capaciteit via zelfstandigen invullen.

Vertrouwen blijft onder nul

De cijfers laten daarmee twee ontwikkelingen naast elkaar zien. Ondernemers kijken aan het begin van het derde kwartaal minder negatief naar de economie, terwijl de beschikbaarheid van personeel voor een groeiende groep de belangrijkste belemmering vormt. Bijna een derde noemt het tekort aan arbeidskrachten als grootste knelpunt.

Voor de markt voor zelfstandigen blijft de conclusie terughoudend. De arbeidsmarktkrapte maakt externe inzet mogelijk relevant, maar de beschikbare CBS-cijfers tonen geen directe groei van de vraag naar freelancers. Ze laten juist zien dat het aantal zzp’ers afneemt, terwijl flexibele arbeid in loondienst toeneemt.

Bron(nen): CBS — Conjunctuurenquête Nederland, derde kwartaal 2026, CBS — Ondernemersvertrouwen minder negatief, ondanks economische onzekerheid