Met een inkomensverklaring zzp wordt bij een hypotheek meestal de Inkomensverklaring Ondernemer bedoeld. Een erkende rekenexpert stelt daarmee een toetsinkomen vast op basis van je onderneming en cijfers. Dat is iets anders dan de inkomensverklaring van de Belastingdienst, die alleen het geregistreerde inkomen van een belastingjaar toont. In dit artikel lees je welke verklaring je nodig hebt, hoe de beoordeling in 2026 werkt en welke stukken je moet voorbereiden.
Let op het verschil: vraag altijd welk document wordt bedoeld. Voor een hypotheek met NHG heeft een ondernemer doorgaans een Inkomensverklaring Ondernemer nodig. Voor bijvoorbeeld een verhuurder of overheidsinstantie kan juist de inkomensverklaring van de Belastingdienst worden gevraagd.
Inkomensverklaring zzp: twee verschillende documenten
| Document | Wat staat erin? | Waarvoor gebruikt? |
|---|---|---|
| Inkomensverklaring Ondernemer | Een door een rekenexpert vastgesteld toetsinkomen uit onderneming | Beoordeling van ondernemersinkomen voor een hypotheek |
| Inkomensverklaring Belastingdienst | Het bij de Belastingdienst geregistreerde inkomen over één jaar | Onder meer huur en aanvragen waarbij een jaarinkomen moet worden aangetoond |
De oude naam IB60 wordt nog regelmatig gebruikt voor de verklaring van de Belastingdienst. Die verklaring kun je zelf downloaden, maar zij vervangt niet automatisch de ondernemersanalyse die voor een hypotheek nodig is.
Wat is een Inkomensverklaring Ondernemer?
De Inkomensverklaring Ondernemer vertaalt de beschikbare financiële gegevens van je onderneming naar één toetsinkomen. De geldverstrekker gebruikt dat toetsinkomen vervolgens bij de berekening en beoordeling van je hypotheek. Het bedrag is dus niet hetzelfde als je omzet, het saldo op je zakelijke rekening of per definitie je winst van het laatste jaar.
De rekenexpert werkt volgens een toetskader en beoordeelt onder meer je ondernemingsduur, rechtsvorm, fiscale resultaten, recente cijfers en financiële positie. Bij een bv of samenwerkingsverband zijn andere gegevens nodig dan bij een eenmanszaak. De verklaring ondersteunt de hypotheekaanvraag, maar is zelf geen hypotheekofferte en geen garantie op acceptatie.
Wanneer is de verklaring verplicht?
Voor een hypotheek met NHG schrijft NHG voor dat de Inkomensverklaring Ondernemer wordt gebruikt wanneer de consument direct of indirect eigenaar is van een onderneming en minimaal twaalf maanden een beroep of bedrijf uitoefent. De ondernemingsduur wordt in maanden beoordeeld; je hoeft dus niet noodzakelijk een volledig kalenderjaar of drie volledige boekjaren te hebben.
De officiële uitleg staat bij NHG over de Inkomensverklaring Ondernemer. Vraag je een hypotheek zonder NHG aan, dan bepaalt de geldverstrekker welke inkomensbeoordeling of rekenexpert wordt geaccepteerd. Laat dit daarom vaststellen voordat je zelf een verklaring bestelt en betaalt.
Ben je ongeveer één jaar actief? Lees dan ook wat de minimale ondernemingsduur wel en niet betekent voor een hypotheek met één jaar zzp.
Hoe wordt het toetsinkomen in 2026 berekend?
De exacte berekening hangt af van je ondernemingsvorm en beschikbare historie. Volgens het NHG-toetskader 2026 geldt voor veel IB-ondernemers als basis het gemiddelde saldo fiscale winst van de afgelopen drie jaar, met het laatste jaar als maximum. Is er nog geen historie van drie jaar, dan wordt gewerkt met de beschikbare periode en aanvullende regels voor startende ondernemers.
Een stijgend resultaat betekent daarom niet automatisch dat alleen het hoogste, meest recente jaar meetelt. Bij een dalende ontwikkeling kan extra voorzichtigheid nodig zijn. De rekenexpert kan daarnaast recente tussentijdse cijfers en de financiële positie van de onderneming beoordelen. Voor niet-IB-ondernemers, DGA’s, vennoten en ondernemers met meerdere bedrijven bevat het toetskader afzonderlijke bepalingen.
Dit verklaart waarom een eenvoudige online rekentool een andere uitkomst kan geven. Zo’n tool kent je ondernemingsstructuur, verplichtingen en inkomensroute meestal niet.
Welke documenten heb je nodig?
De benodigde stukken verschillen per rechtsvorm, ondernemingsduur en rekenexpert. Houd in ieder geval rekening met onderstaande categorieën.
- definitieve jaarcijfers van de beschikbare boekjaren;
- aangiften inkomstenbelasting en bijbehorende aanslagen;
- recente tussentijdse cijfers van het lopende boekjaar;
- actuele KvK- en ondernemingsgegevens;
- informatie over zakelijke leningen, lease, rekening-courant en andere verplichtingen;
- bij een bv: jaarrekeningen, salarisgegevens en gegevens van verbonden ondernemingen;
- een toelichting op opvallende stijgingen, dalingen of wijzigingen in de onderneming.
Vanaf 1 mei van het lopende jaar zijn binnen het NHG-toetskader de definitieve jaarcijfers van het voorafgaande boekjaar verplicht. Start je aanvraag rond die datum, controleer dan vooraf welke jaarstukken moeten zijn afgerond. Gebruik onze uitgebreide checklist om je hypotheek als ondernemer voor te bereiden.
Zo verloopt de aanvraag
1. Bepaal eerst de hypotheekroute
Bespreek met een adviseur of geldverstrekker of je voor NHG in aanmerking wilt komen, welke rekenexpert wordt geaccepteerd en welke documenten nodig zijn. Zo voorkom je dat je een verklaring aanvraagt die niet bruikbaar is voor de gekozen geldverstrekker.
2. Kies een geaccepteerde rekenexpert
Voor NHG moet de verklaring worden opgesteld door een door NHG geselecteerde rekenexpert. NHG publiceert de actuele partijen en opdrachtformulieren. De ondernemer, hypotheekadviseur of geldverstrekker kan volgens NHG als opdrachtgever optreden.
3. Lever een compleet dossier aan
De beoordeling begint doorgaans pas wanneer alle noodzakelijke stukken zijn ontvangen. Controleer namen, perioden en aansluitingen tussen cijfers en aangiften. Geef bij afwijkingen meteen een zakelijke, controleerbare toelichting.
4. Beantwoord aanvullende vragen
Een rekenexpert kan vragen stellen over omzetconcentratie, een dalend resultaat, een wijziging van rechtsvorm, zakelijke financiering of recente cijfers. Zo’n vraag is niet automatisch negatief; de expert moet kunnen onderbouwen welk inkomen duurzaam genoeg is voor de toetsing.
5. Gebruik het toetsinkomen in de hypotheekaanvraag
Na afgifte gaat de verklaring naar jou en/of de betrokken adviseur of geldverstrekker. Bij NHG is de verklaring zes maanden geldig. Binnen die termijn kan de geldverstrekker het vastgestelde toetsinkomen gebruiken, maar de rest van het dossier en de woning moeten eveneens aan de voorwaarden voldoen.
Hoe lang duurt de aanvraag?
NHG vermeldt als indicatie dat de verklaring vijf werkdagen na ontvangst van alle benodigde stukken wordt opgesteld. Dat is geen totale doorlooptijd vanaf je eerste aanvraag: het verzamelen, controleren en aanvullen van documenten komt daar nog bij. Een complex dossier kan meer vragen oproepen.
Vraag de verklaring daarom niet pas aan nadat je al een korte financieringstermijn hebt afgesproken. Tegelijk is te vroeg aanvragen ook niet altijd verstandig, omdat de NHG-verklaring zes maanden geldig is en later nieuwere cijfers nodig kunnen zijn.
Wat kost een inkomensverklaring zzp?
Er is geen universeel tarief. De kosten verschillen per rekenexpert, rechtsvorm, aantal ondernemingen en complexiteit. Vraag vóór de opdracht om het actuele tarief en controleer of btw, spoed, aanvullende ondernemingen en een eventuele herbeoordeling zijn inbegrepen.
Vraag ook of de kosten apart worden gefactureerd of onderdeel zijn van het pakket van de hypotheekadviseur. Vergelijk niet alleen de prijs, maar vooral of de verklaring wordt geaccepteerd binnen de gekozen hypotheekroute. Voor advieskosten en overige uitgaven kun je onze gids over eigen geld bij de aankoop van een woning gebruiken.
Wat de verklaring niet doet
- De verklaring garandeert geen hypotheek of bindend aanbod.
- Het toetsinkomen is niet hetzelfde als de maximale hypotheek.
- Een prognose vervangt niet automatisch gerealiseerde cijfers.
- De verklaring neemt privé- en overige kredietverplichtingen niet weg.
- Een verklaring voor NHG is niet vanzelfsprekend bruikbaar bij iedere niet-NHG-route.
De geldverstrekker beoordeelt naast het toetsinkomen onder meer de woning, de hypotheekconstructie, eigen middelen en financiële verplichtingen. Een adviseur kan helpen deze onderdelen samen te brengen. Lees hoe je een hypotheekadviseur met passende zzp-ervaring kiest.
Inkomensverklaring van de Belastingdienst aanvragen
Wordt niet de hypotheekverklaring maar de verklaring van de Belastingdienst gevraagd? Die kun je downloaden via Mijn Belastingdienst. De verklaring toont het bij de Belastingdienst geregistreerde inkomen van een bepaald jaar. Volgens de Belastingdienst is een kopie van de definitieve aanslag inkomstenbelasting vaak ook bruikbaar.
Controleer de officiële instructies op de pagina inkomensverklaring downloaden bij de Belastingdienst. Lever dit document niet zonder overleg aan als voor de hypotheek specifiek een Inkomensverklaring Ondernemer wordt gevraagd.
Veelgestelde vragen
Is een inkomensverklaring zzp verplicht voor een hypotheek?
Voor een hypotheek met NHG wordt de Inkomensverklaring Ondernemer gebruikt wanneer je direct of indirect eigenaar bent van een onderneming en minimaal twaalf maanden je beroep of bedrijf uitoefent. Zonder NHG bepaalt de geldverstrekker welke inkomensbeoordeling nodig is.
Kan ik zelf een Inkomensverklaring Ondernemer maken?
Nee. Voor NHG wordt de verklaring opgesteld door een door NHG geselecteerde rekenexpert. De ondernemer, adviseur of geldverstrekker kan wel de opdrachtgever zijn.
Hoe lang is een Inkomensverklaring Ondernemer geldig?
Een Inkomensverklaring Ondernemer voor NHG is zes maanden geldig. Controleer of de verklaring nog geldig is wanneer de geldverstrekker het bindende aanbod uitbrengt en of nieuwere cijfers nodig zijn.
Is mijn omzet het toetsinkomen voor de hypotheek?
Nee. Omzet is niet hetzelfde als inkomen. De rekenexpert beoordeelt afhankelijk van de rechtsvorm onder meer fiscale resultaten, beschikbare historie, recente cijfers en de financiële positie van de onderneming.
Is de inkomensverklaring van de Belastingdienst voldoende voor een hypotheek?
Niet wanneer specifiek een Inkomensverklaring Ondernemer wordt gevraagd. De Belastingdienstverklaring toont het geregistreerde inkomen over één jaar en bevat niet de volledige ondernemersanalyse voor een hypotheek.
Conclusie
Een inkomensverklaring zzp voor een hypotheek is meestal de Inkomensverklaring Ondernemer: een vastgesteld toetsinkomen van een geaccepteerde rekenexpert. Controleer eerst welke route en expert de geldverstrekker accepteert, verzamel volledige cijfers en vraag de verklaring op tijd aan. De verklaring van de Belastingdienst is een ander document. Voor de volledige context lees je onze gids over een huis kopen als zzp’er.