De betalingstermijn bepaalt hoeveel krediet een ondernemer in feite aan zijn klant geeft. Welke termijn is toegestaan, hangt af van de rechtspositie van beide partijen en van de afspraak die vóór de opdracht is gemaakt.
Een betaaltermijn spreek je liefst vooraf af
Veertien of dertig dagen op je factuur zetten is eenvoudig, maar een termijn staat sterker wanneer die bij het sluiten van de overeenkomst is afgesproken. Neem de termijn op in de offerte of algemene voorwaarden en laat de klant die voorwaarden vóór akkoord ontvangen. Een factuur kan een eerdere afspraak niet zomaar eenzijdig wijzigen.
Leg ook vast vanaf wanneer de termijn begint: bijvoorbeeld na ontvangst van een correcte factuur. Denk bij omvangrijke projecten aan een aanbetaling of betaling per fase. Een betalingstermijn is niet alleen een administratief detail; hij bepaalt hoeveel werkkapitaal je nodig hebt.
Wat geldt tussen bedrijven?
Zonder afgesproken termijn geldt bij handelstransacties in de regel een wettelijke termijn van dertig dagen. Tussen bedrijven wordt vaak een termijn tot zestig dagen afgesproken. Een termijn langer dan zestig dagen is slechts onder bijzondere voorwaarden mogelijk; die mag niet kennelijk onbillijk zijn voor de schuldeiser.
Dat er een maximum bestaat, betekent niet dat je verplicht bent zo lang krediet te geven. Voor een kleine opdracht kan een betaaltermijn van veertien dagen zakelijk zijn, mits daarover op tijd afspraken zijn gemaakt. Controleer bij afwijkende voorwaarden altijd wie juridisch de opdrachtgever is.
Grote bedrijven en overheid
Grote ondernemingen mogen bij handelstransacties met mkb-bedrijven en zelfstandigen in beginsel niet langer dan dertig dagen als betaaltermijn bedingen. Voor overheden is eveneens dertig dagen de hoofdregel, met slechts beperkte ruimte voor uitzonderingen.
De regeling is bedoeld om kleinere leveranciers te beschermen tegen opdrachtgevers die hun financiële positie gebruiken om lange termijnen af te dwingen. Krijg je een standaardcontract met zestig of negentig dagen, vraag dan op welke wettelijke basis dat voor deze relatie zou mogen.
En bij particuliere klanten?
Voor consumenten geldt niet dezelfde algemene wettelijke betaaltermijn als voor handelstransacties. Je kunt een redelijke termijn afspreken en moet die duidelijk communiceren. Voor het rekenen van incassokosten aan consumenten moet je na verzuim eerst aan de specifieke wettelijke voorwaarden voor een kosteloze veertiendagenaanmaning voldoen.
Een consument kan ook een inhoudelijke klacht hebben over het werk. Onderzoek die eerst en maak onderscheid tussen een terechte factuurcorrectie en het zomaar niet betalen van een onbetwiste rekening.
Reken het effect op je liquiditeit uit
Een zelfstandig adviseur stuurt aan het einde van iedere maand €5.000 aan facturen. Bij betaling binnen veertien dagen komt het geld relatief snel binnen. Bij zestig dagen kan er al €10.000 aan werk openstaan voordat de eerste betaling wordt ontvangen. De verschuldigde btw kan intussen eerder betaald moeten worden.
Dit is waarom factureren, betalingstermijnen en cashflow bij elkaar horen. Lees ook hoe je de administratie organiseert en houd openstaande facturen wekelijks bij.
Wanneer begint een betaaltermijn?
Bij handelstransacties zijn de momenten van ontvangst van de factuur en levering van goederen of diensten relevant. Een opdrachtgever kan de wettelijke betaaltermijn niet onbeperkt verlengen door een interne goedkeuringsprocedure. De mededeling dat een factuur nog niet in het systeem staat, is niet automatisch een juridische reden voor uitstel.
Leg vast wanneer de prestatie is opgeleverd en de factuur ontvangen. Bij facturatie via een inkoopportaal is een ontvangstbevestiging nuttig. Maak onderscheid tussen de vervaldatum, wettelijke handelsrente en het recht op incassokosten; het zijn verschillende rechtsvragen.
Rekenvoorbeeld: de financieringskosten van lange termijnen
Een zelfstandig bureau factureert maandelijks €12.000 exclusief btw en ontvangt normaal na dertig dagen. Als een grote opdrachtgever feitelijk na zestig dagen betaalt, staat er structureel ongeveer €12.000 extra aan vorderingen open. Dat bedrag kan niet worden ingezet om salarissen, ondernemersinkomen of belastingen te betalen. Bij groei van de omzet neemt deze financieringsbehoefte zelfs toe, ook als de winstmarge gelijk blijft.
Beoordeel bij onderhandelingen daarom niet alleen het tarief. Een opdracht voor €1.000 met betaling na veertien dagen kan financieel aantrekkelijker zijn dan dezelfde opdracht voor €1.030 met een termijn van negentig dagen, afhankelijk van werkkapitaal en incassorisico. Bij grotere opdrachtgevers kan het verstandig zijn om een voorschot, een deelfactuur of betaling bij een afgeronde mijlpaal te bedingen.
Wie is klein en wie is groot volgens de wet?
Voor de bijzondere maximale betaaltermijn van dertig dagen bij leveringen door mkb aan een grootbedrijf is niet alleen het aantal werknemers van belang. De classificatie van de afnemer volgt wettelijke criteria voor onder meer werknemers, omzet en balanstotaal, gemeten op opeenvolgende balansdata. Bij concernstructuren en buitenlandse afnemers kan deze kwalificatie nadere analyse vragen.
Staat in de standaardinkoopvoorwaarden van een zeer grote klant dat betaling pas na negentig dagen volgt, accepteer dit dan niet zonder toetsing. Vraag welk juridisch onderdeel inkoopt, welke termijn wettelijk op de transactie van toepassing is en of een afwijkend beding rechtsgeldig is. Voor opdrachtgevers met publieke financiering is bovendien het onderscheid tussen overheid en particuliere rechtspersoon van belang.
Bronnen en verdere informatie
Ondernemersplein – betalingstermijnen · KVK – van offerte naar betaling