zzpnews.nl - onafhankelijk nieuws voor zelfstandigen

zondag 15 november 2026

Zaken, beleid, geld en werkcultuur voor zelfstandige ondernemers.

Inkomensverlies opvangen bij ziekte of arbeidsongeschiktheid

Gepubliceerd
Leestijd
Onderwerp

Een werknemer kan tijdens ziekte onder voorwaarden recht hebben op loondoorbetaling door de werkgever. Zelfstandigen hebben voor hun ondernemingsinkomen normaal gesproken niet zo’n werkgever. Als je niet kunt werken, kunnen opdrachten en inkomsten dus meteen teruglopen. Kosten zoals huur, verzekeringen en software lopen intussen door.

Geen automatische loondoorbetaling

Ook een ondernemer met veel opdrachten is kwetsbaar als het inkomen afhankelijk is van eigen uren. De vraag is niet alleen of je de eerste twee weken ziekte kunt betalen, maar ook wat er gebeurt na drie maanden of na een blijvende beperking. Maak daarom een plan voor zowel een korte als langdurige uitval.

Vier manieren om risico op te vangen

Een financiële buffer kan korte ziekteperiodes opvangen. Een particuliere arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) kan onder de afgesproken voorwaarden een uitkering geven bij langere arbeidsongeschiktheid. Via beroepsorganisaties bestaan soms collectieve voorzieningen. Een broodfonds of schenkkring kan bij een tijdelijke uitval ondersteuning bieden, maar kent andere waarborgen en grenzen dan een verzekering.

Bepaal hoeveel geld je minimaal nodig hebt voor privé-uitgaven, vaste zakelijke kosten en eventuele vervangende hulp. Reken ook met de eigenrisicoperiode van een AOV: een polis die pas na twee jaar uitkeert, lost een tekort in de eerste maanden niet op.

Vrijwillige verzekering bij UWV

Wie vanuit loondienst of een uitkeringssituatie zelfstandige wordt, kan onder voorwaarden een vrijwillige Ziektewet- of WIA-verzekering bij UWV afsluiten. Hiervoor gelden aanmeldingstermijnen en andere toelatingsvoorwaarden. Controleer die vóór het einde van je dienstverband of direct bij de start van je onderneming.

Deze optie is niet hetzelfde als de toekomstige verplichte basisverzekering arbeidsongeschiktheid. De Wet BAZ is in november 2026 nog een wetsvoorstel. Baseer je huidige dekking niet op de verwachting dat een nieuwe publieke regeling binnenkort automatisch uitkeert.

Welke AOV past bij jouw werkzaamheden?

Vergelijk niet alleen premie en maandelijkse uitkering. Let op de omschrijving van arbeidsongeschiktheid, wachttijd, eindleeftijd, indexatie, medische uitsluitingen, duur van de uitkering en regels over passend werk. De polisvoorwaarden bepalen of een lichamelijke of psychische aandoening is gedekt en in welke mate je nog moet kunnen werken.

Een grafisch ontwerper die door een handblessure niet kan tekenen, heeft andere beroepsrisico’s dan een bouwvakker of coach. Een goedkope polis met een beperkte definitie van arbeidsongeschiktheid kan voor jouw werk onvoldoende zijn. Laat de gevolgen van uitsluitingen vooraf uitleggen.

Wat regel je als je daadwerkelijk ziek wordt?

Meld je tijdig bij je verzekeraar of schenkkring als je daarop bent aangesloten. Informeer opdrachtgevers over gevolgen voor planning, zonder meer medische details te delen dan nodig. Controleer in contracten of je vervanging kunt regelen en hoe aansprakelijkheid bij vertraging is afgesproken.

Werk niet door terwijl dat herstel onmogelijk maakt om alleen een factuur te kunnen sturen. Als je financiële ruimte klein is, kijk dan vroegtijdig naar betalingsregelingen, aanpassing van vaste kosten en mogelijke gemeentelijke ondersteuning. Lees ook ons bestaande artikel over de voorgestelde verplichte AOV.

Wat betekent langdurige ziekte voor je kaspositie?

Bij €2.600 noodzakelijke privé-uitgaven en €900 doorlopende zakelijke kosten betekent volledige uitval een tekort van €3.500 per maand. Na zes maanden is dat €21.000, los van mogelijke extra zorg- of vervangingskosten. Bereken daarmee hoeveel wachttijd en verzekerd bedrag werkelijk passen bij je bedrijf.

Voor vrijwillige verzekering bij UWV geldt onder de gebruikelijke voorwaarden een aanmelding binnen dertien weken nadat de verplichte werknemersverzekering eindigt. De vrijwillige Ziektewetverzekering richt zich op de eerste 104 weken; een vrijwillige WIA-verzekering op langdurige arbeidsongeschiktheid daarna. Wie gedeeltelijk in loondienst blijft, kan met afwijkende voorwaarden te maken krijgen.

Onderliggende beroepsrisico’s en polisuitsluitingen

Vergelijk bij een AOV de gekozen definitie van arbeidsongeschiktheid: kan de verzekerde zijn eigen beroep niet meer uitoefenen, of wordt ook rekening gehouden met passend ander werk? Die keuze beïnvloedt zowel de premie als de kans op een uitkering. Bekijk daarnaast of psychische klachten, bestaande aandoeningen of bepaalde werkzaamheden bijzondere voorwaarden kennen. Een acceptatie met uitsluitingen kan de daadwerkelijke dekking aanzienlijk beperken.

Voor ondernemers met personeel of lange klantcontracten kan ziekte ook indirecte kosten veroorzaken: vervangende inhuur, overdracht, vertraging en claims. Een particuliere inkomensverzekering dekt die bedrijfsschade niet automatisch. Scheid daarom persoonlijke inkomensbescherming van bedrijfscontinuïteit. Regel waar mogelijk toegang tot bestanden, overdraagbare projectdocumentatie en de mogelijkheid om een opdracht tijdelijk door een gekwalificeerde collega te laten uitvoeren.

Het verschil tussen persoonlijke en zakelijke dekking

Een AOV verzekert onder voorwaarden persoonlijk inkomensverlies. De verzekering betaalt niet automatisch de rekening van een ingehuurde vervanger, een contractuele boete wegens vertraging of verloren omzet van medewerkers. Bij een bedrijf dat afhankelijk is van één persoon zijn een continuïteitsplan en beroepsaansprakelijkheidsdekking daarom aparte aandachtspunten.

Maak vooraf een overzicht van welke opdrachtgevers bij uitval als eerste bericht moeten krijgen en welke taken een ander kan overnemen. De noodzakelijke persoonsgegevens en bestanden moeten veilig overdraagbaar zijn. Een goed continuïteitsplan kan contractuele schade en reputatieverlies beperken, maar verandert de individuele voorwaarden waaronder een verzekeraar uitkeert niet.

Bronnen en verdere informatie

Rijksoverheid – verzekering bij arbeidsongeschiktheid · Rijksoverheid – BAZ-plannen

Meer over