Een bv wordt vaak aangeprezen zodra de winst van een zelfstandige begint te stijgen. Maar een vaste winstgrens waarbij een bv altijd voordeliger is, bestaat niet. De beslissing hangt onder meer af van aansprakelijkheidsrisico’s, de hoeveelheid winst die privé nodig is, de kosten van de rechtsvorm, de gewenste samenwerking en de fiscale positie van de ondernemer.
Voor starters speelt bovendien de vraag of een bv de bedrijfsvoering daadwerkelijk ondersteunt. Wie voorlopig alleen opdrachten uitvoert, zonder personeel of grote contractuele risico’s, heeft andere afwegingen dan iemand die met partners een product wil ontwikkelen of extern kapitaal zoekt.
Begin bij het risico dat je wilt afschermen
Bij een eenmanszaak zijn de ondernemer en de onderneming juridisch niet van elkaar gescheiden. Zakelijke schulden kunnen daarom gevolgen hebben voor het privévermogen. Een bv heeft rechtspersoonlijkheid en is in beginsel zelf aansprakelijk voor haar schulden. Dat is een wezenlijk verschil, maar geen absolute bescherming.
Een bestuurder kan in bepaalde gevallen persoonlijk aansprakelijk worden gesteld, bijvoorbeeld bij onbehoorlijk bestuur. Ook kan een bank voor een lening persoonlijke zekerheid verlangen. Een bv oprichten voorkomt dus niet automatisch dat een ondernemer ooit privé moet betalen.
Het werkelijke risico moet daarom eerst worden beoordeeld. Denk aan grote financiële verplichtingen, mogelijke schade door fouten, voorraad, langlopende huurcontracten en personeel. Verzekeringen, contractvoorwaarden en zorgvuldig financieel beheer blijven nodig. De hoofdverschillen staan al in onze vergelijking tussen eenmanszaak en bv; hier gaat het vooral om het moment waarop een bv praktisch een betere keuze kan worden.
Wanneer wordt belasting een belangrijke factor?
Een ondernemer met een eenmanszaak betaalt in beginsel inkomstenbelasting over de fiscale winst, met eventuele ondernemersfaciliteiten als aan de voorwaarden wordt voldaan. Bij een bv betaalt de vennootschap vennootschapsbelasting over de winst. De directeur-grootaandeelhouder ontvangt doorgaans loon, waarover loonheffingen verschuldigd zijn. Uitkeringen van dividend kunnen daarnaast in box 2 worden belast.
Het is dus onjuist om alleen het tarief van de vennootschapsbelasting te vergelijken met het hoogste tarief van de inkomstenbelasting. Wie het grootste deel van de winst direct nodig heeft om privé van te leven, heeft weinig aan een berekening waarbij de winst in de bv blijft zitten. En wie juist structureel geld wil reserveren voor investeringen, kan een andere uitkomst krijgen.
Een bruikbare vergelijking rekent dezelfde bedrijfswinst door voor beide rechtsvormen, met rekening voor loon, belasting, administratieve kosten en de gewenste privéopnames. Voor 2027 mogen bovendien niet automatisch de tarieven van 2026 worden gebruikt: beoordeel de definitief vastgestelde regels voor het jaar waarin de keuze ingaat.
De gebruikelijkloonregeling verandert de rekensom
Een directeur-grootaandeelhouder die voor de eigen bv werkt, krijgt doorgaans te maken met de gebruikelijkloonregeling. De Belastingdienst hanteert daarbij een vergelijking met passende lonen en een jaarlijks bedrag. Voor 2026 noemt de Belastingdienst een normbedrag van € 58.000, waarbij afhankelijk van de omstandigheden een ander passend loon kan gelden.
Dat bedrag is geen automatische algemene winstgrens voor het kiezen van een bv en mag ook niet zonder controle als bedrag voor 2027 worden gebruikt. De concrete toepassing hangt af van de werkzaamheden, de onderneming en de wettelijke voorwaarden. Wie een omzet heeft die nauwelijks voldoende is om een passend loon en bedrijfskosten te dragen, moet de uitvoerbaarheid van de bv zorgvuldig toetsen.
Een adviseur die de winst in een bv wil laten staan voor investeringen, moet daarom eerst berekenen wat na gebruikelijk loon, werkgeverslasten en bedrijfskosten werkelijk resteert.
Als je samen gaat ondernemen
Een zelfstandige die een partner in het bedrijf wil laten instappen, kan met een bv makkelijker afspraken maken over aandelen, zeggenschap en toekomstige verkoop. Hetzelfde kan gelden wanneer externe investeerders deelnemen of wanneer de onderneming niet meer uitsluitend om de inzet van één persoon draait.
Daar staat tegenover dat aandelen en statuten zorgvuldig moeten worden ingericht. Denk aan wat er gebeurt als partners van mening verschillen, iemand wil vertrekken, extra kapitaal nodig is of een aandeelhouder langdurig uitvalt. Een bv biedt een structuur voor zulke afspraken, maar maakt ze niet vanzelf goed.
Een grotere onderneming vraagt vaak om een andere inrichting
Wie personeel aanneemt, grote inkoopcontracten sluit of meerdere activiteiten ontwikkelt, kan baat hebben bij het scheiden van ondernemingsrisico’s en het organiseren van eigendom. Soms worden activiteiten ondergebracht in meerdere vennootschappen of in een holdingstructuur. Dat voegt echter administratie, kosten en juridische verplichtingen toe.
Voor de meeste kleine startende dienstverleners is zo’n structuur niet het logische uitgangspunt. Bepaal eerst welke risico’s en activiteiten werkelijk aanwezig zijn. Een ingewikkelde opzet zonder concreet doel levert vooral hogere jaarlijkse lasten op.
De kosten van oprichting en instandhouding tellen mee
Voor een bv is een notariële oprichtingsakte nodig. Ook gelden doorgaans zwaardere administratieve verplichtingen dan bij een eenmanszaak, waaronder het opstellen en deponeren van jaarstukken volgens de toepasselijke regels. Daarnaast kan de loonadministratie voor de directeur-grootaandeelhouder extra kosten meebrengen.
Die kosten zijn niet bij iedere onderneming gelijk. Vraag daarom een concrete prijsopgave voor de oprichting, de jaarlijkse boekhouding, de aangiften en eventuele salarisverwerking. Zelfs wanneer een bv fiscaal op papier iets gunstiger lijkt, kunnen deze kosten het voordeel verkleinen.
Een bv lost een mogelijk probleem met schijnzelfstandigheid niet vanzelf op
Een terugkerend misverstand is dat werken via een eigen bv automatisch voorkomt dat sprake kan zijn van een arbeidsrelatie die feitelijk op een dienstbetrekking lijkt. Dat is niet zo eenvoudig. Bij de beoordeling van de werkrelatie blijven de concrete omstandigheden en de feitelijke uitvoering belangrijk.
ZZPNews berichtte onder meer over de aandacht voor leiding en toezicht bij werken via een eigen bv. De toepasselijkheid van verschillende regels moet per situatie worden beoordeeld. Wie vanwege inhuurbeleid een bv overweegt, moet niet uitgaan van een gegarandeerde oplossing.
Wanneer is het moment om opnieuw te rekenen?
Er zijn enkele duidelijke aanleidingen om de keuze te heroverwegen: de winst stijgt structureel en een groot deel hoeft niet privé te worden opgenomen; contractuele risico’s nemen toe; er komt een mede-eigenaar of investeerder bij; de onderneming gaat grotere projecten of personeel dragen; of de ondernemer wil delen van het bedrijf op termijn verkopen.
Vraag een adviseur vervolgens niet alleen vanaf welke winst een bv ‘loont’. Laat minstens twee scenario’s doorrekenen, inclusief persoonlijke belasting, netto besteedbaar inkomen, kosten, pensioenvoorzieningen en gewenste reserves. De uitkomst van een advies is pas bruikbaar als de aannames zichtbaar zijn.
Voor starters die vooral hun inkomsten willen vergelijken, is de vergelijking met loondienst een nuttig vertrekpunt. Wie geld wil reserveren voor groei of tegenvallers kan ook de financiële gids gebruiken.
Bronnen: KVK – eenmanszaak of bv; Belastingdienst – bv en belastingen; Belastingdienst – gebruikelijk loon.