zzpnews.nl - onafhankelijk nieuws voor zelfstandigen

zondag 15 november 2026

Zaken, beleid, geld en werkcultuur voor zelfstandige ondernemers.

Phishing, nepfacturen en gehackte accounts: wat doe je als ondernemer?

Gepubliceerd
Leestijd
Onderwerp

Een klant zegt een factuur te hebben betaald, maar het geld komt niet binnen. Een ondernemer ontdekt een onbekende doorstuurregel in zijn mailbox. Of een medewerker heeft een inlogcode ingevuld op een nagemaakte banksite. In alle drie de gevallen telt snelheid: blokkeer onbevoegde toegang, neem bij een verdachte betaling direct contact op met de bank en bewaar het bewijs.

Wat je als eerste doet, hangt af van de schade. Bij een verdachte e-mail die je niet hebt geopend is de situatie anders dan wanneer je een wachtwoord hebt ingevoerd, een betaling hebt gedaan of iemand toegang tot je mailbox heeft gekregen. Hieronder staan de handelingen per situatie, zonder onnodige technische stappen.

Eerst vaststellen: wat is er gebeurd?

SituatieDirect doenDaarna controleren
Verdacht bericht ontvangenNiet klikken, geen bijlagen openen en geen code doorgeven.Afzender en melding via een onafhankelijk kanaal verifiëren.
Op een link geklikt, niets ingevuldSluit de pagina; download of installeer niets.Controleer op ongewenste downloads en let op vervolgberichten.
Wachtwoord of inlogcode ingevuldWijzig direct via de echte website het wachtwoord en herstel de accountbeveiliging.Beëindig sessies, controleer mailregels en gekoppelde accounts.
Nepfactuur betaaldBel onmiddellijk je bank via een bekend nummer.Bewaar bewijs, doe aangifte en meld de fraude.
Zakelijke mailbox overgenomenBeveilig het account met hulp van de provider; waarschuw mogelijk benadeelde contacten.Controleer verzonden mail, doorstuurregels en wijzigingen in facturen.
Klantgegevens geraaktBeperk toegang, onderzoek welke persoonsgegevens zijn betrokken.Beoordeel en documenteer de mogelijke meldplicht bij de AP.

Phishing: wanneer is een bericht verdacht?

Een phishingmail hoeft geen spelfouten te bevatten. Criminelen gebruiken inmiddels geloofwaardige teksten, echte bedrijfsnamen en soms vervalste afzenderadressen. Let daarom minder op de schrijfstijl en meer op het gevraagde gedrag: moet je onmiddellijk inloggen, een QR-code scannen, een nieuwe rekening gebruiken of een beveiligingscode doorgeven? Gebruik nooit de link uit zo’n bericht om je account te ‘controleren’.

Controleer de afzender en het webadres, maar besef dat een ogenschijnlijk correct mailadres kan worden vervalst. Open de officiële website via je eigen bladwijzer of typ het bekende adres zelf in. Neem bij twijfel telefonisch contact op via een nummer dat al in je administratie staat. De KVK-waarschuwingen over phishing beschrijven ook misleiding via sms, WhatsApp en QR-codes.

Als je je wachtwoord al hebt ingevuld

  • Open zelf de officiële website van de betreffende dienst op een vertrouwd apparaat. Ga niet opnieuw via het verdachte bericht.
  • Wijzig het wachtwoord; gebruik een uniek wachtwoord dat nergens anders wordt gebruikt.
  • Controleer of tweestapsverificatie actief is en of de herstelmailadressen en telefoonnummers nog van jou zijn.
  • Beëindig waar mogelijk alle actieve sessies en verwijder onbekende gekoppelde apps.
  • Controleer in je mailbox of iemand automatische doorstuurregels heeft ingesteld of facturen heeft verstuurd.
  • Was hetzelfde wachtwoord elders gebruikt, wijzig het daar ook. Begin bij e-mail, bank en boekhouding.

Soms heeft een aanvaller al toegang gehouden via een gekoppelde toepassing of een extra herstelmethode. Alleen het wachtwoord vervangen is dan niet voldoende. Kan je provider niet bevestigen dat het account veilig is, schakel technische hulp in en informeer je zakelijke contacten via een ander kanaal.

Nepfactuur of gewijzigd IBAN: wat als je al hebt betaald?

Een nepfactuur kan op een echte factuur lijken, tot aan de naam en het logo van een bestaande leverancier. Soms wordt alleen het rekeningnummer vervangen. KVK onderscheidt ook spookfacturen voor nooit bestelde diensten en facturen die eigenlijk een ongewenst abonnement aanbieden.

Is de betaling al gedaan, neem onmiddellijk contact op met de bank. Vraag of de betaling nog kan worden tegengehouden of teruggevraagd. Wacht niet tot je alle documenten hebt verzameld: snelheid kan belangrijk zijn. Doe daarna aangifte bij de politie en een melding bij de Fraudehelpdesk. Bewaar de originele e-mail, factuur, betaalbevestiging, bankrekeninggegevens en correspondentie.

Bel ook de echte leverancier via diens bekende telefoonnummer. Laat vaststellen of zijn systeem is gehackt of dat alleen jouw mail is misbruikt. Maak afspraken over de oorspronkelijke vordering; een betaling aan een oplichter betekent niet automatisch dat de rechtmatige factuur is voldaan. De juridische gevolgen hangen af van de omstandigheden. Zie KVK: factuurfraude herkennen en melden.

Mailbox gehackt? Controleer vooral de financiële sporen

Wie je zakelijke mailbox beheert, kan vaak toegang tot andere diensten herstellen en uitgaande facturen onderscheppen. Bekijk daarom niet alleen de laatste inlogpoging, maar ook ongebruikelijke verzonden berichten, automatische regels en betaalgegevens die in offertes of facturen zijn veranderd. Vraag vaste klanten tijdelijk rekeningwijzigingen telefonisch te verifiëren.

Controleer de administratiesoftware op nieuwe gebruikers, gewijzigde factuursjablonen en aangepast IBAN. Is ook je domeinaccount overgenomen, dan kunnen criminelen zelfs zakelijke e-mailadressen en DNS-instellingen wijzigen. Betrek in dat geval je hostingprovider en laat zo nodig de mailbeveiliging controleren.

Heeft een incident een meldplicht onder de AVG?

Een mailinbraak kan een datalek zijn als onbevoegden persoonsgegevens kunnen lezen, wijzigen of verwijderen. Het gaat niet alleen om medische gegevens; ook een klantenlijst met namen en e-mailadressen valt onder de AVG. Niet ieder incident hoeft bij de Autoriteit Persoonsgegevens te worden gemeld. De verwerkingsverantwoordelijke moet beoordelen of het incident een risico oplevert voor de rechten en vrijheden van betrokken personen.

Wanneer melding verplicht is, geldt in beginsel een termijn van 72 uur na kennisname. Is de schade ernstig voor betrokkenen, dan kan ook een rechtstreekse waarschuwing aan die personen nodig zijn. Documenteer ook incidenten die je na beoordeling niet meldt. De Autoriteit Persoonsgegevens beschrijft de procedure.

Voorbeeld: de klant betaalt aan een vervalst rekeningnummer

Een webdesigner stuurt een eindfactuur van € 2.400. Een paar dagen later krijgt de klant uit naam van het bedrijf een e-mail dat het bankrekeningnummer is gewijzigd. De klant betaalt op het nieuwe nummer; de webdesigner ziet het geld niet binnenkomen. In dit geval moet eerst worden onderzocht of een mailbox is overgenomen, of de e-mail is vervalst en wie het bericht heeft verstuurd. Het is niet verstandig meteen een schuldvraag vast te stellen.

De designer belt direct de klant, legt de situatie vast, vraagt de bank om hulp bij de overboeking en controleert het mailaccount en facturatiesysteem. De klant en de designer bewaren alle berichten, inclusief headers en betaalbevestigingen. Vervolgens spreken zij af hoe zij de openstaande vordering en eventuele aansprakelijkheid juridisch beoordelen. De uitkomst hangt af van feiten en contracten, niet van één standaardregel.

Een korte noodkaart voor je bedrijf

  • Bank: nummer voor spoed bij fraude, buiten je eigen e-mail opgeslagen.
  • E-mail en hosting: herstelprocedure, beheeraccounts en bereikbaar supportkanaal.
  • Boekhouding: wie kan betalingen tijdelijk blokkeren en wijzigingen controleren?
  • Klanten: alternatieve contactmethode wanneer je e-mail onbetrouwbaar is.
  • Gegevens: locatie van back-ups, methode om die te herstellen en werkwijze bij een datalek.

Laat deze lijst ook werken als je laptop of telefoon niet meer beschikbaar is. Voor de preventieve maatregelen — wachtwoorden, updates, back-ups en toegangsrechten — hoort een apart beveiligingsplan. Bij een acuut incident is de prioriteit steeds dezelfde: toegang beperken, geldverlies stoppen, betrokkenen beschermen en bewijs bewaren.

Na een incident moet de ondernemer zowel het herstel als de herhaling aanpakken. Welke schade verzekerd kan zijn, hangt af van de polis; de ZZPNews-verzekeringsgids behandelt die afweging. De preventieve maatregelen staan in Cyberveilig werken als zelfstandige.

Meer over