Het Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) geeft over de voorgestelde Zelfstandigenwet het zwaarste negatieve advies: ‘niet indienen/vaststellen’ (dictum 4). Volgens het college is niet duidelijk welke extra zekerheid de nieuwe toetsen bieden aan zzp’ers en opdrachtgevers.
De kritiek draait om de rol van de feitelijke uitvoering van het werk. Ook onder het nieuwe voorstel blijft die uitvoering bepalend voor de beoordeling van de arbeidsrelatie. Daardoor bieden de toetsen volgens ATR geen volledige zekerheid vooraf over de vraag of iemand als zelfstandige werkt of toch als werknemer moet worden gezien.
Twee nieuwe toetsen naast bestaande beoordeling
De Zelfstandigenwet introduceert een zelfstandigentoets voor de ondernemer en een werkrelatietoets voor de concrete opdracht. Wie aan beide toetsen voldoet, heeft volgens het voorstel in beginsel geen gezag binnen de arbeidsrelatie.
Voldoet een zelfstandige niet aan een of beide toetsen, dan ontstaat niet automatisch een arbeidsovereenkomst. De bestaande beoordeling op basis van artikel 7:610 van het Burgerlijk Wetboek blijft dan van toepassing. Juist daardoor is volgens ATR onvoldoende duidelijk voor welke zelfstandigen en situaties het nieuwe toetsingskader meer duidelijkheid oplevert.
Het adviescollege vindt ook dat het doel van de wet onvoldoende toetsbaar is. Verder zouden minder belastende alternatieven, zoals gerichte voorlichting, niet zichtbaar genoeg zijn afgewogen. Ook moet de berekening van de regeldruk opnieuw worden onderbouwd.
Wetsvoorstel is nog niet behandeld
De Zelfstandigenwet is nog een concept. De internetconsultatie liep van 1 tot en met 29 oktober 2026 en het voorstel is nog niet behandeld door de Tweede en Eerste Kamer. Het kabinet mikt volgens de toelichting op inwerkingtreding in januari 2028, maar die planning hangt af van verdere behandeling en goedkeuring.
Bron(nen): Adviescollege toetsing regeldruk (ATR) — Nieuwe wet geeft zelfstandigen nog altijd geen duidelijkheid (2 november 2026),Internetconsultatie.nl / Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid — Zelfstandigenwet, Wetgevingskalender Overheid.nl — Zelfstandigenwet, Rijksoverheid — Zelfstandigenwet biedt meer duidelijkheid en erkenning voor zzp’ers